FANDOM


Albania, Republika Albanii (Shqipëria,Republika e Shqipërise) - Z powierzchnią 28 748 km2, jest nieco mniejsza od Belgii. Znaczna część kraju jest górzysta - średnia wysokość nad poziomem morza wynosi 708 m, a najwyższy szczyt, góra Korab, położona na granicy z Byłą Jugosłowiańską Republiką Macedonii, ma wysokość 2753 m. Większość ludzi zamieszkuje niziny w południowej i centralnej części kraju oraz równinę na wybrzeżu. Albania leży w południowo-zachodniej części Półwyspu Bałkańskiego i sąsiaduje z Grecją, byłymi jugosłowiańskimi republikami Macedonii i Czarnogóry oraz Kosowem. Od Włoch oddziela ją Morze Jońskie i Adriatyk, które rozdzielają w zatoce Vlora ok. 170 km od wybrzeża Albanii; w najwęższym punkcie, Cieśninie Otranto, kraje dzieli jedynie 72 km.
Klimat śródziemnomorski, z gorącym, suchym latem i łagodną, deszczową zimą na obszarach nizinnych.

Udział w EuroSongs

Edycja Manager Wykonawca Piosenka Finał Półfinał
Pkt Msc Pkt Msc
1. ESs Nieznajomy Soni Malaj Te Dua Ty 63 7
-
2. ESs Nieznajomy Mihrije Braha Ti Nuk Je Shtëpia Ime 115 1
-
3. ESs Nieznajomy Elvata Gjata Nuk Jane Me 52 10
-
4. ESs Nieznajomy Alban Skenderaj & Miriam Cani Let Me Die With You 36 19
-
5. ESs Nieznajomy Blertina Shabani Po Du Me Kcy 49 15
-
6. ESs Nieznajomy Eneda Tarifa Ika Larg 67 7
-
7. ESs Nieznajomy Miriam Cani Mos Me Ndal 138 2
-
8. ESs Nieznajomy Çako, Hoxa, Gjilbeu Një tjetër jetë 34 18
-
9. ESs Nieznajomy Elvana Gjata Vëtës 25 22
-
10. ESs Nieznajomy Rovena Dilo Rrefimi 74 8
-
11. ESs Azet Darko Ilievski & DNK Edno Telo
-
34 14
12. ESs Azet Eliza Hoxha Homazh Per Prishtinen 82 11 80 3
13. ESs Azet Samantha Karavello Famer Fatale
-
24 15
14. ESs Azet Negative Tango
-
38 11
15. ESs Azet M. Basanov & Jazzu Who's shot the Silence 78 7
-
16. ESs Azet Miriam Cani & Alketa Don't Surrender 23 20 49 8
17. ESs Azet Elsa Lila Soli 72 4
-
18. ESs Azet Greta Koci Koha S'Nadalet 57 9
-
19. ESs Azet Rezarta Shkurda Budallaçke e vogel 16 16
-
20. ESs Azet Maja Marković Luda Za Tobom 26 19
-
21. ESs succulent Aljeta Vejsiu Parfumi 34 12
-
22. ESs succulent Ciljeta & Ingrid Puci Puci 24 21
-
23. ESs succulent Mariza Ikonomi S'te kam harruar 31 17
-
24. ESs succulent Genta Possessive 23 24
-
25. ESs succulent Primo Lubelski Full 37 15
-
brak udziału w edycjach 26 - 28
29. ESs succulent Juliana Pasha & Luiz Ellji Sa e shite zemren
-
13 14
brak udziału w edycjach 30 - 31
32. ESs Neshko Leonora Jakupi Puthja Note 46 20 46 9
33. ESs Neshko Tuna Dyshemeja 120 8 103 1
brak udziału w edycji 34
35. ESs Neshko Alice Russel Mirror Mirror On The Wolf 81 18 74 8
36. ESs Neshko Elvana Gjata Me Ty 45 18 63 6
37. ESs Neshko Alban Skenderaj This is your day
-
19 DSQ
brak udziału w edycjach 38-43
44. ESs Neshko Xhensila Myrtezaj Engjelli Im 65 10
-
brak udziału w edycjach 45 - 57
58. ESs Domiiin Rezarta Shkurta & Vedat Ademi Dua te ikij larg 57 18 65 05
59. ESs Domiiin Genta Planet Me 46 21 73 07
60. ESs Domiiin Nina Pušlar Tik Tak Tok - - 54 11
61. ESs Domiiin Anjeza Shahini Te Desha Shume 65 14 66 05
62. ESs Domiiin Linda Halimi Ndihme 120 04 94 03
63. ESs Domiiin Argjentina Ramosaj Jeta Vazhdon 80 13 59 07
64. ESs Domiiin Rosela Gjylbegu &

Eliza Hoxha

Rruga e zemres - - 49 13
65.ESs Domiiin Foxes Echo 53 16 59 8
66 ESs Domiiin Lianne La Havas Lost & Found 120 5 109 5
67 ESs Domiiin My Wet Calvin Bess McNeal - - 34 15
68. ESs Domiiin Edita Abdieski I've Come To Life 92 7 103 7
69. ESs Domiiin Marsheaux Can You Stop Me? 67 12 - -
70. ESs Domiiin Alban Skenderaj Refuzoj - - 77 11
brak udziału w edycjach 71 - 87
88. ESs canreyhan Elisavet Spanou O Teleftaios Anthropos 43 19 - -
89. ESs canreyhan The Fade On the line 71 12 56 9
90. ESs canreyhan Besa Kokëdhima Kalorësi i Natës 54 13 - -
91. ESs deblinsky Flori Mumajesi Me sy mbyllur 18 21 - -
92. ESs deblinsky Vesa Luma 24 Orë 8 21 - -
93. ESs deblinsky Vali Kuqi Rruga Ime 4 22 - -
94. ESs deblinsky Samanta Karavella Loti i fundit 69 10 80 6
95. ESs deblinsky Maria Sadowska Pole Walki 42 13 - -
96. ESs deblinsky Dafina Zeqiri Bloodah 27 23 - -
97. ESs deblinsky Retrovizorja & Elina Duni Si të humba ty 14 20 - -
brak udziału w 98 edycji
99. ESs deblinsky Chasing Pandora People 50 14 - -
100. ESs deblinsky Orgesa Zaimi I Don't Want You Back 42 18 66 12
brak udziału w edycjach 101 - 104
105. ESs Ansukkurames Alberie Hadergjonaj Asnjehere 32 16 - -
106. ESs Ansukkurames Çiljeta Xhilaga Falma 3 21 - -
107. ESs Ansukkurames Hana Cakuli U Shërova 16 24 - -
108. ESs Ansukkurames Orgesa Zaimi Pasqyrat 30 21 - -
109. ESs Ansukkurames Vesa Luma I ndaluar 33 18 - -
brak udziału w 110 edycji
111. ESs Ansukkurames Teuta Kurti Arushi 31 17 - -
112. ESs Ansukkurames Zig Zag Orchestra I dehur jam 19 21 - -
113. ESs Ansukkurames Dafina Zeqiri Veç ti 56 9 - -
114. ESs Ansukkurames Enca Haxhia Ishim ne 17 22 - -
115. ESs Ansukkurames Léa Castel Larguer les amarres 37 19 - -
116. ESs Ansukkurames Kledi Bahiti & Samanta Karavella Më Jeto 127 1 94 6
117. ESs Ansukkurames Jehona Sopi Të shkuara 44 17 - -
118. ESs Ansukkurames Eugent Bushpepa Maska e madhështisë 28 21 - -
119. ESs Ansukkurames Arilena Aeroplan 118 1 75 4

Polityka

Albania jest demokracją parlamentarną, opartą na konstytucji uchwalonej w 1998 roku. Co pięć lat parlament wybiera głowę państwa - prezydenta. Do dnia dzisiejszego urząd ten sprawuje biolog (ukończył weterynarię) i polityk - Bamir Topi.

Gospodarka

Rząd utworzony przez Partię Demokratyczną po wygranych wyborach w 1992 roku zastał gospodarkę w ruinie - PKB spadło o ponad 50% od roku 1989. Władze rozpoczęły reformy gospodarcze, obejmujące liberalizację cen i system wymiany walu, konsolidację podatkową, ograniczenia walutowe i kontrolę cen.
Od roku 1998 w gospodarce panuje jednak stabilność, głównie dzięki rozwojowi branży budowlanej. Zwiększenie liczby turystów w wielu nadmorskich kurortach ma korzystny wpływ na branżę turystyczną. Również rolnictwo, wytwarzające ponad połowę PKB, rozwinęło się dzięki dywersyfikacji produkcji. Gospodarkę wspomagają także darowizny od Albańczyków mieszkających za granicą, głównie w Grecji i we Włoszech, stanowiące ponad 25% PKB. Albania ma bogate złoża surowców, w tym chromu, miedzi, węgla, ropy i gazu.

Język

Język albański jest językiem indoeuropejskim, należy do tej samej rodziny, co grecki, włosi, serbsko-chorwacki, czy polski. Ma wiele cech wspólnych z rumuńskim i filolodzy z obu krajów nie ustają w sporach o to, kiedy doszło do rozdzielenia się tych dwóch języków. Albania ponad 400 lat stanowiła część Imperium Osmańskiego, zatem tureckie słowa w naturalny sposób zostały zasymilowane przez jej język.
Sami Albańczycy w skrytości ducha są dość dumni, że ich język jest uznawany za trudny. Z przyjemnością tłumaczą, że albański alfabet składa się z 36 liter. (A B C Ç D Dh E Ë F G Gj H I J K L Ll M N Nj O P Q R Rr S Sh T Th U V X Xh Y Z Zh)

Religia

E mos shikoni kisha e xhamia; feja e shqytarit asht shqyptaria! (Nie zwracaj uwagi na kościoły i meczety; Wiarą Albańczyków jest ich albańskość!
Tradycyjne proporcje religijne wynoszą: 70% muzułmanów, 20% prawosławnych, 10% katolików.

Kultura

Literatura albańska do dziś pozostaje tajemnicą, która raczej nie interesuje pozostałych krajów europejskich. Jedynym twórcą, który zdobył szerszą popularność na świecie jest Ismail Kadare, którego dzieła zostały przetłumaczone nawet na język polski! (Generał martwej armii, Krew za krew, Pałac Snów)
FilmW okresie komunizmu w Albanii rozwinął się znakomicie działający przemysł filmowy. Znaczną część filmów stanowią miernej jakości, propagandowe filmy z niskim budżetem. Pod koniec lat 90. albańscy scenarzyści i reżyserzy ponownie wzięli się za tworzenie filmów. Ich dzieła są niekiedy wyświetlane (w języku albańskim) w kinach Millenium w Tiranie i innych większych miejscowościach.
Muzyka Istnieją trzy odrębne rodzaje albańskiej muzyki ludowej: diatoniczna, na północy, pentatoniczna na południu i muzyka miasta, czyli melodie chromatyczne i inne tegoż rodzaje. Szczegółowe opisy tychże gatunków muzycznych opublikuję wtedy, kiedy dowiem się na ich temat czegoś więcej, bym nie zanudzał zbędnymi opisami.

Albania w pigułce

Położenie - Półwysep Bałkański
Powierzchnia - 28 748 km2
Klimat - śródziemnomorski
System rządów - demokracja parlamentarna
Średnia długość życia - mężczyźni 74.95 lat; kobiety 80.53 lat (dane z 2007 roku)
Stolica - Tirana
Wskaźnik REALNEGO wzrostu PKB - 5%
Oficjalny język - albański
Alfabet - łaciński
Waluta - Lek
Kursy walut - 1 USD = 101,39 leków, 1 EUR = 129,43 leków
Międzynarodowy numer kierunkowy - +355
Napięcie elektryczne - (w teorii) 220V
System miar i wag - metryczny
Hymn państwowy - "Himni i Flamurit" (hymn flagi), powstał w roku 1880
Flaga państwowa: Dwugłowy czarny orzeł na czerwonym tle
Święta państwowe - 1 stycznia (Nowy Rok) , 1 maja (Święto Pracy), 28 listopada (Dzień Niepodległości) oraz wiele, wiele innych...

Podstawowe słówka i zworty

Dzień dobry (do ok. 11.00) Mirëmengjesi
Dzień dobry (do ok. 17.00) Mirëdita
Dobry wieczór Mirëmbrëma
Dobranoc Nathën e mirë
Do widzenia Mirupafshim
Jak się nazywasz? Si e keni emrin?
Nazywam się... Emri e është...
Skąd jesteś? Nga jeni?
Jestem z... Jam nga...
Jak się masz? Si jeni?
Dziękuję Faleminderit
Proszę Ju lutem
Nie ma za co S'ka gjë
Na zdrowie! Gëzuar!
Tak Po
Nie Jo
Nie rozumiem S'kuptoj

Udział w Naszej Eurowizji

Rok Wykonawca Piosenka Finał Półfinał
Punkty Miejsce Punkty Miejsce
2004 Anjeza Shanini The Image Of You 9 10 Brak danych
2005 Ledina Çelo Tomorrow I Go 37 8 TOP10 roku 2004
2006 Luiz Ejlli Zjarr e ftohtë 0 24 TOP10 roku 2004
2007 Frederik Ndoci Hear My Plea Brak awansu 0 27
2008 Olta Boka Zemrën e lamë peng 40 5 114 4
2009 Kejsi Tola Carry Me In Your Dreams 49 9 79 7
2010 Juliana Pasha It's All About You 29 14 57 10
2011 Aurela Gaçe Feel the Passion 67 9 71 6
2012 Rona Nishliu Suus 90 1 154 1
2013 Adrian Lulgjuraj & Bledar Sejko Identitet 4 22 Gospodarz
2014 Herciana Matmuja One Night's Anger Brak awansu 7 20
2015 Elhaida Dani I'm Alive 29 5 47 7
2016 Eneda Tarifa Fairytale Love 17 10 33 8
2017 Lindita Halimi World 16 21 67 9
2018 TBA TBA TBA TBA TBA TBA

Udział w Own Eurovision

Rok Wykonawca Piosenka Finał Półfinał
Punkty Miejsce Punkty Miejsce
2013 Kejsi Tola S'jemi më atje 29 14 94 4
2014 Blerina Braka Mikja ime X mark X mark 17 13
2015 Lindita Halimi S’të fal 22 15 45 5
2016 Enxhi Nasufi Infinit X mark X mark 31 12
2017 Dilan Reka Mos harro X mark X mark 19 12

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.