FANDOM


'Konungariket Sverige'
Królestwo Szwecji
Szwecjaflaga
Lokalizacjaswe
Język urzędowy szwedzki
Stolica Sztokholm
Powierzchnia 449 964 km²
Liczba ludności 9 331 523
Narodowości szwedzi
Strefa czasowa UTC +1 – zima
UTC +2 – lato
Domena .se
Swemapa
Manager: Dancing_Kai

Szwecja, Królestwo Szwecji (Sverige, Konungariket Sverige) – państwo w Europie Północnej, zaliczane do państw skandynawskich. Szwecja jest członkiem Unii Europejskiej od 1995 roku. Graniczy z Norwegią, Finlandią i Danią (oraz granicą morską z Danią, Niemcami i Polską).

Wiadomości podstawowe

  • Podział administracyjny: 21 województw (län)
  • PKB: 29 800 dolarów amerykańskich na 1 mieszkańca (2005)
  • Władza ustawodawcza: jednoizbowy parlament Riksdag wybierany w głosowaniu powszechnym na 4-letnią kadencję (349 członków)
  • Produkcja energii opiera się głównie na pozyskiwaniu energii wodnej i jądrowej.

Geografia

Powierzchnia

  • ląd: 410 942 km²
  • woda: 39 010 km²
  • całkowita: 449 964 km²

Długość granicy lądowej

  • Finlandia: 589 km
  • Norwegia: 1619 km
  • całkowita: 2208 km

Długość wybrzeża

  • całkowita: 3218 km

o Najwyższy punkt: Kebnekaise 2111 m n.p.m. o Najniższy punkt: Morze Bałtyckie – 0 m n.p.m. o Największe jezioro: Wener (Vänern) – 5546 km²

Demografia

Struktura narodowościowa

  • Szwedzi: 90,8%
  • Finowie: 3,1%
  • inni: 6,1%

Historia

Średniowiecze Południowe obszary współczesnej Szwecji (Skania) była częścią praojczyzny Germanów. W średniowieczu północna i środkowa część kraju została zasiedlona przez skandynawskie plemiona Normanów. W IX-XI wieku tutejsi wikingowie brali udział w wyprawach łupieżczych, głównie na Ruś i Bizancjum. Równoczesne tworzenie się państwa szwedzkiego i jego chrystianizacja w XI wieku. W XII w.-XIII w. podbój Finlandii przez Szwedów. Od 1397 unia kalmarska z Danią i Norwegią.

XVI wiek W 1523 Gustaw I Waza doprowadził do usamodzielnia się Szwecji pod władzą dynastii Wazów. Przyjęcie luteranizmu. W latach 1592-1599 Szwecja była złączona unią personalną z Rzeczpospolitą (unia polsko-szwedzka).

XVII wiek Podbój części Łotwy i Estonii. W 1645 Szwecja włączyła do swojego terytorium całą Estonię. Od 1561, a zwłaszcza w XVII w., od panowania Gustawa II Adolfa (1611-1632, do Karola X Gustawa 1654-1660) walka o dominację w rejonie Morza Bałtyckiego. Wojny z Danią, Polską i Rosją oraz w latach 1630-1648 udział w wojnie trzydziestoletniej, która doprowadziła do uzyskania przez Szwecję pozycji mocarstwowej oraz do uzyskania zdobyczy terytorialnych.

XVIII wiek Po klęsce Karola XII w wojnie północnej (1700-1721) doszło do utraty większości zdobyczy (głównie na rzecz Rosji) oraz utraty rangi mocarstwa. Po śmierci Karola w roku 1718 nastała tak zwana era wolności (1718-1772), czyli okres rozkwitu parlamentaryzmu, przy jednoczesnym zmniejszeniu politycznych wpływów tronu. W pierwszej połowie tej epoki dwie frakcje; 'partia kapeluszy" i "partia czapek" rywalizowały o władze i wpływy. Ważnym wydarzeniem epoki było Zniesienie cenzury w Szwecji (1766). Era wolności dobiegła końca, gdy Gustaw III odnowił władzę absolutną drogą zamachu stanu.

XIX wiek W 1805 roku Szwecja dołączyła do III koalicji antyfrancuskiej. Działania wojenne szwedzka armia prowadziła na terytorium Pomorza, ale nie odniosła żadnych sukcesów. W 1808 roku, w skutek lekkomyślnej polityki króla Gustawa IV Adolfa Szwecja zerwała rozejm z Francją oraz wplątała się w wojnę z Danią i Rosją. Konsekwencją tego była utrata Finlandii na rzecz Rosji. W 1809 roku, po obaleniu króla Gustawa Adolfa, parlament uchwalił pierwszą w dziejach Szwecji konstytucję. W 1812 roku nowy król Karol XIV Jan doprowadził do zbliżenia z Rosją. Wojska szwedzkie wzięły udział w walkach przeciwko Napoleonowi. Największym jednak sukcesem nowego króla było, po zwycięskiej wojnie z Danią, przyłączenie Norwegii do Szwecji. Przyłączenie to nie miało charakteru inkorporacji, ale unii personalnej dwóch równorzędnych krajów. W 1866 roku wprowadzono reformę parlamentu, który znosił podział na stany. Reforma ta uczyniła Szwecję krajem liberalnym. Druga połowa XIX wieku to czasy wzrostu znaczenia przemysłu i masowej urbanizacji, która przekształciła Szwecję z kraju rolniczego w kraj uprzemysłowiony.

XX wiek Zmiany ustrojowe rozpoczęte już w drugiej połowie XIX wieku i na początku XX wieku, takie jak reforma parlamentu 1866, powstanie nowoczesnych partii, wprowadzenie rządów parlamentarnych, powszechne prawo wyborcze 1919 uczyniły ze Szwecji liberalne i nowoczesne państwo. W 1905 roku od Szwecji odłaczyła się Norwegia, kładąc kres długoletniej unii. Szwecja zachowała neutralność podczas I i II wojny światowej, co uchroniło ją od zniszczeń i kosztów wojennych oraz wzmocniłlo gospodarkę. Od lat trzydziestych władzę sprawowali głównie socjaldemokraci z partii SAP. Ich rzady przyniosły liczne reformy socjalne, przeprowadzone w duchu progresywizmu. W latach 50.-70. nastąpiła rozbudowa państwa opiekuńczego, związana z szybkim rozwojem gospodarczym. Głową państwa obecnie jest Karol XVI Gustaw.

Historia preselekcji

Information icon Zobacz więcej w osobnym artykule: Historia Szwedzkich Preselekcji.

Udział w Naszej Eurowizji

Rok Wykonawca Piosenka Finał Półfinał
Punkty Miejsce Punkty Miejsce
1958 Alice Babs Lilla Stjärna 20 4 Brak półfinału
1959 Brita Borg Augustin 17 8
1960 Siw Malmkvist Alla Andra Får Varana 20 4
1991 Carola Häggkvist Fångad Av En Stormvind 45 2
1992 Christer Björkman I Morgon Är En Annan Dag 30 7
1993 Avingarna Eloise 28
1994 Marie Bergman & Roger Pontare Stjärnorna 14 14
1995 Jan Johansen Se på mig 27 10
1996 One More Time Den vilda 51 4
1997 Blond Bara hon älskar mig 0 25
2001 FRIENDS Listen To Your Heartbeat 99 3
2002 Afro-Dite Never Let It Go 12 15
2003 Fame Give Me Your Love 64 5
2004 Lena Philipsson It Hurts 14 4 TOP10 roku 2003
2005 Martin Stenmarck Las Vegas 7 22 TOP10 roku 2004
2006 Carola Häggkvist Invicible 18 10 28 7
2007 The Ark The Ark 0 22 TOP10 roku 2006
2008 Charlotte Perrelli Hero 27 9 42 7
2009 Malena Ernman La Voix Brak awansu 32 11
2010 Anna Bergendahl This Is My Life 52 7 74 2
2011 Eric Saade Popular 77 6 89 3
2012 Loreen Euphoria 85 2 106 2
2013 Robin Stjernberg You 34 14 TOP10 roku 2012
2014 Sanna Nielsen Undo 23 12 49 5
2015 Måns Zelmerlöw Heroes 18 11 TOP10 roku 2014
2016 Frans If I Were Sorry 7 20 61 3
2017 Robin Bengtsson I Can't Go On 14 24 37 10
2018 TBA TBA TBA TBA TBA TBA

Udział w Own Eurovision

Rok Wykonawca Piosenka Finał Półfinał
Punkty Miejsce Punkty Miejsce
2013 YOHIO Heartbreak Hotel 47 8 91 4
2014 Ace Wilder Busy Doin' Nothin' 73 2 94 1
2015 Måns Zelmerlöw Heroes 30 11 TOP5 roku 2014
2016 Frans If I Were Sorry 14 18 43 10
2017 Mariette A Million Years 33 6 45 3

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.